ŚRODOWISKOWE CZYNNIKI MUTAGENNE I TERATOGENNE

Coraz więcej osób godzi się z nieuchronnością procesów chemizacji otoczenia oraz koniecznością stosowania detergentów, kosmetyków, używek, konserwantów żywności, chemicznych środków ochrony roślin. Nie wszyscy jednak wiedzą, że czynniki te mogą powodować osłabienie funkcji ochronnej tkanek, co z kolei prowadzi do licznych schorzeń. Istnieje zatem konieczność śledzenia zakresu i kierunków przemian zdrowotnych i przystosowań człowieka do szybko i dalece zmieniających się warunków cywilizacyjnych.

Z badań epidemiologicznych wynika, że istnieje związek między zanieczyszczeniem powietrza a chorobami przewlekłymi płuc i niektórymi postaciami raka. Ciągle jednak bardzo trudno jest przekonująco wykazać te szkodliwości i określić je ilościowo. Podobnie jak w przypadku promieniowania jonizującego oraz chorób zawodowych występuje tu bowiem okres utajenia. Wiadomo na przykład, że niedokrwistość aplastyczna zdarza się wśród pracowników narażonych na działanie promieniowania nawet w ciągu 10 lat po zmianie zawodu. Co więcej, pojawienie się tej choroby wiąże się często z różnymi postaciami stresu, ciążą czy zakażeniem. Możliwość wystąpienia późnych, kumulujących się następstw dotyczy wszystkich rodzajów czynników, włączając w to wiele związków chemicznych używanych w przemyśle, rolnictwie i medycynie.

Duże trudności sprawia lekarzom i pracownikom odpowiedzialnym za ochronę zdrowia w zakładach przemysłowych przewidywanie objawów toksycznych, będących skutkiem gromadzenia się w tkankach organizmu związków, które choć nie wywołują natychmiastowego zatrucia, po dłuższym czasie mogą być niebezpieczne. Niektóre substancje chemiczne mają właściwości kumulacji, tj. gromadzenia się w niektórych tkankach lub narządach. Badania nad metabolizmem związków toksycznych w organizmach ludzkich są ograniczone względami etycznymi, choć niektóre z nich, jak np. benzen, są wykrywane w przypadku zatruć. Produkty przemian ustrojowych substancji toksycznych nie zawsze są mniej szkodliwe lub obojętne dla organizmu, często wręcz odwrotnie – mogą być jeszcze silniej toksyczne, np. fenol – metabolit benzenu, aldehyd mrówkowy powstający z metanolu, p-aminofenol – z aniliny.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>