WZROST PROMIENIOWANIA NADFIOLETOWEGO

Zwiększona dawka promieniowania nadfioletowego wpływa niekorzystnie na rośliny, zwierzęta i na zdrowie człowieka. U roślin niszczy chlorofil (zielony barwnik), a u ludzi powoduje liczne mutacje genetyczne, zmętnienie soczewki oka i ślepotę oraz wzrost zachorowań na raka skóry. Ocenia się, że spadek ozonu o 1 % powoduje wzrost zachorowań na tę chorobę o 2-2,5%.

Agencja Ochrony Środowiska USA szacuje, że przy obecnym tempie zmniejszania się ilości ozonu w stratosferze w ciągu najbliższych 50 lat w Stanach Zjednoczonych na raka skóry zachoruje 12 milionów osób. Na ozon działają niszcząco freony, czyli chlorofluoropochodne węglowodorów określane jako CFC (Chloro-Fluoro-Carbons). Są one używane jako przenośniki ciepła w lodówkach i chłodniach, do wydmuchiwania pianek z poliuretanu i polistyrenu, do rozpylaczy aerozoli oraz jako rozpuszczalniki do czyszczenia sprzętu elektronicznego.

Freony trwają w atmosferze około 100 lat i w tym czasie unoszą się aż do stratosfery. Stratosfera rozpościera się od 11 do 32 km nad Ziemią i zawiera ozon, który na wysokości 20-30 km tworzy warstwę stanowiącą zaporę dla promieniowania nadfioletowego, co umożliwia zachowanie życia na Ziemi. W stratosferze CFC ulegają rozbiciu przez promieniowanie nadfioletowe i uwalnia się chlor atomowy (freon – C + F + Cl). Atom chloru atakuje cząsteczkę ozonu, czego produktem jest cząsteczka dwuatomowa tlenu oraz cząsteczka tlenku chloru. Atakuje ona kolejną cząsteczkę ozonu dając dwie cząsteczki tlenu i atom chloru, który w tej reakcji nie zużywa się, lecz rozpoczyna od nowa cykl niszczenia ozonu. Działanie freonów na ozon zostało wykryte i objaśnione w 1974 roku przez Rowlande’a i Molina, chemików z Uniwersytetu Stanu Kalifornia w Irwinie. Doniesienia tych uczonych dotyczące niszczenia ozonu przez te związki spotkały się z gwałtownym atakiem chemików z wielkich

firm produkujących freony. Badania te były jednak tak solidnie udokumentowane, że już w 1978 roku USA, Kanada, Dania, Szwecja i Norwegia wydały zakaz używania freonów do rozpylaczy aerozoli.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>